Kurier Polski Walczącej patronem Gimnazjum w Wiśniowej Górze


Gimnazjum w Wiśniowej Górze od czwartku 21 maja 2015 r. nosi imię Jana Karskiego, kuriera Polskiego Państwa Podziemnego i świadka zagłady Żydów podczas II wojny światowej. Karski z narażeniem życia, czterokrotnie przemierzał okupowaną przez Niemców Europę, z fałszywymi dokumentami tożsamości, by mówić o tym co widział na własne oczy.

 

W uroczystości nadania imienia i wręczenia sztandaru udział wzięły krewne: Jadwiga Lenoch - Bukowska siostra stryjeczna Karskiego wraz z córką Marią Kędzierowską, Wiesława Kozielewska - Trzaska bratanica i chrześnica patrona oraz kuzynka Edwarda Natkańska. Rodzina przypomniała życiorys bohatera. Uczniowie, nauczyciele, przedstawiciele władz gminnych, powiatowych, wojewódzkich, łódzkiego kuratorium oświaty, Instytutu Pamięci Narodowej, Muzeum Miasta Łodzi, Centrum Dialogu imienia. Marka Edelmana, proboszczowie parafii z gminy Andrespol ze wzruszeniem słuchali o czynach łodzianina, którego amerykański tygodnik „Newsweek” uznał za jedną z najwybitniejszych postaci XX wieku. Jego wojenną misję określił moralnym kamieniem milowym cywilizacji dwudziestego stulecia.

Działania dotyczące wyboru patrona i nadania imienia gimnazjum rozpoczęły się w roku szkolnym 2013/2014. Uczestniczyli w nich Rada Rodziców, Rada Pedagogiczna, Samorząd Uczniowski. Preferencje uczniów były następujące: Maria Skłodowska - Curie, Wisława Szymborska, Agata Mróz, Jan Karski, Józef Piłsudski. W pierwszym głosowaniu najwięcej głosów dostali Szymborska i Karski. II turę poprzedziły prezentacje ich sylwetek. W tajnym głosowaniu, które odbyło się 15 maja 2014 roku, uczniowie i pracownicy szkoły wybrali Karskiego. Redaktor naczelny szkolnej gazety Express Wagarowicza Adrian Goss z Justynowa, w jej specjalnym wydaniu tak podsumował okres przygotowań: - Przyznam, iż dla nas wszystkich nadanie szkole imienia było czymś nowym, świeżym…, bo tak naprawdę ile osób może pochwalić się możliwością bezpośredniej obserwacji zmian związanych z wyborem patrona ? Zapewniam, niewiele.

Z wyników zadowolona jest Wiktoria Radomska z Andrespola, która zgłosiła kandydaturę legendarnego kuriera. Zdaniem absolwentki gimnazjum, obecnie uczennicy VIII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi: - To bardzo ważna postać w dziejach Polski. Nauczycielka historii pani Ilona Janowska bardzo dużo mówiła na temat Karskiego. Doszłam do wniosku, że powinien być patronem naszej szkoły.

Na wspólny wniosek społeczności szkolnej 13 listopada 2014 roku Rada Gminy Andrespol podjęła uchwałę o nadaniu szkole imienia Jana Karskiego. Akt nadania wręczył przewodniczący Rady Jan Woźniak. Uzasadniając decyzję radnych powiedział m.in.: - Z biegiem lat Jan Karski stawał się międzynarodową ikoną walki o godność i prawa człowieka oraz sprzeciwu wobec totalitaryzmów.

Elżbieta Ciesielska, radna Powiatu Łódzkiego - Wschodniego, sekretarz Gminy Andrespol zaakcentowała, że profesor Karski to: - Patriota pozbawiony szowinizmu, gorliwy katolik przeciwstawiający się antysemityzmowi, intelektualista, a także człowiek czynu, którego dzieło stanowi niezwykły wzorzec etyczny skupiający w sobie wartości, których przekazywanie jest w dzisiejszych czasach szczególnie ważne.

Z dokonanego wyboru usatysfakcjonowana jest dyrektor Gimnazjum Dorota Salska: - Wybrano człowieka, który w niezwykły sposób uosabia uniwersalne wartości, takie jak odpowiedzialność za losy bliźnich, patriotyzm, odwaga i prawość. Dramatyczny przebieg II wojny światowej, polityka aliantów i los europejskich, w tym polskich, Żydów, a także wypadki ludobójstwa po 1945 roku, sprawiły, że jego misja pozostała niedokończona i stawia przed nami moralny obowiązek jej kontynuowania.

O niedokończonej misji kuriera mówili także Joanna Podolska - Płocka, dyrektor Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi i Paweł Kowalski z Instytutu Pamięci Narodowej, który dobitnie skomentował wybór Karskiego: - Macie wspaniałego patrona! Chciał zatrzymać holocaust, nie udało mu się. Miał z tego powodu poczucie winy. Postać szlachetna, człowiek o wielu przymiotach. Jednym z nich jest przesłanie, że człowiek nie powinien pozostać obojętny wobec drugiego człowieka, wobec jego krzywdy, wobec jego problemów. Zdaniem J. Podolskiej - Płockiej misja łódzkiego kuriera cały czas trwa: - Karskiemu się nie udało, bo świat nie zadziałał odpowiednio aby uratować miliony ludzi. Jego misja uczy nas, że trzeba szybko reagować na zło i dlatego jest aktualna - stwierdziła dyrektor.

Wójt gminy Dariusz Kubus zwrócił uwagę, że postać patrona symbolicznie związana jest z gminą Andrespol: - Wielokulturowość w której wychowywał się Jan Karski cechowała przed II wojną światową także naszą okolicę - przypomniał. - Rzadko spotyka się osoby o takich dokonaniach, takiej odwadze, skromności, wiedzy. Rzadko spotyka się osoby docenione przez wiele narodów, honorowym obywatelstwem, honorowymi doktoratami. Warto mierzyć wysoko, obierać sobie i wzorować się na postaciach takich, których gdyby się udało część ich cech realizować w życiu, to świat na pewno byłby lepszy - dodał wójt.

Po raz pierwszy zaprezentowano Hymn Gimnazjum, do którego słowa napisał Jarosław Andrasiewicz, a muzykę skomponowała Elżbieta Lenic. Podczas uroczystości przekazano szkole sztandar, który został poświęcony 17 maja 2015 roku w parafii Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Andrespolu. - Religijność była duchem i fundamentem wszelkich działań Jana Karskiego. Dziękujemy Bogu, że daje takich ludzi, którzy stają się wzorem do naśladowania na co dzień - powiedział proboszcz parafii ksiądz Marian Górka.

W specjalnie przygotowanej gablocie umieszczono pamiątki przekazane przez rodzinę (zdjęcia, dokumenty), sztandar, akt nadania imienia oraz wizerunek patrona. Portret Jana Karskiego był elementem scenografii ciekawego przedstawienia „Szukając imienia”. Początkowy zakryty obraz był odsłaniany po zaprezentowaniu fragmentu spektaklu przez wykonującą partie baletowe Dominikę Kowalczyk. W inscenizacji przypomniano wydarzenia i osoby z historii Polski, które stały się ważnymi elementami patriotycznego dziedzictwa naszego kraju. Uczniowie, zarówno twórcy jak i wykonawcy spektaklu celnie zauważali, że Piotra Skarga, Legiony Polskie w służbie Napoleona i ich szarża pod Somosierrą, Romuald Traugutt i Powstanie Styczniowe, Jan Karski i jego misja są symbolami odwagi, prawości, poświęcenia, umiejętności, patriotyzmu, które kształtowały i nadal mają wpływ na naszą tożsamość narodową.

Imię Karskiego nosi jeszcze pięć szkół w Polsce, m.in. Publiczne Gimnazjum nr 18 w Łodzi, Publiczne Gimnazjum nr 14 w Rudzie Śląskiej, Zespół Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 4 w Kielcach. Podczas uroczystość w Wiśniowej Górze reprezentowały je poczty sztandarowe.

Na zakończenie jeszcze jedna informacja. 24 kwietnia 2015 roku odbył się happening „Obchodzimy urodziny Mistrza - 101 rocznica urodzin Jana Karskiego”. Przedstawiciele klas 1 oraz 2 częstowali ciastem mieszkańców Andrespola i Wiśniowej Góry informując o urodzinach Karskiego, rozdając przy tym ulotki oraz mapy z miejscami związanymi z patronem w Łodzi. Akcja spotkała się z zainteresowaniem ze strony mieszkańców, którzy zadawali pytania, a także chętnie próbowali domowych wypieków, które na tą specjalną okazję zostały przygotowane przez uczniów szkoły.

Zajęcia były jednym z elementów gimnazjalnego programu wychowania obywatelskiego, którego głównym celem, jest kształtowanie w sposób nowoczesny postaw patriotycznych i obywatelskich młodego pokolenia. Od początku istnienia gimnazjum (1999 rok) działania placówki nie ograniczają się tylko do kształcenia umiejętności zawartych w podstawie programowej. Pedagodzy kładą nacisk także na edukację prozdrowotną, europejską, ekologiczną, obywatelską, ekonomiczną i naukę języków obcych.

 

JAN KARSKI


Jan KarskiJan Rajmund Kozielewski (Jan Karski to pseudonim) urodził się w 1914 roku, w Łodzi, wielokulturowym mieście będącym dużym skupiskiem społeczności polskiej, żydowskiej oraz niemieckiej i rosyjskiej. Wychował się w katolickiej rodzinie jako najmłodszy z ośmiorga rodzeństwa. Od najmłodszych lat wzrastał w atmosferze swoistego kultu wolnej i niepodległej Polski. Wujowie ze strony jego matki byli żołnierzami walczącymi pod sztandarami Napoleona. Dziad ze strony ojca był uczestnikiem insurekcji styczniowej 1863 roku. Ukończył prawo i dyplomację na Uniwersytecie Lwowskim oraz Szkołę Podchorążych Rezerwy we Włodzimierzu Wołyńskim. Tuż przed wybuchem II wojny światowej rozpoczął karierę dyplomatyczną w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Po wkroczeniu Rosjan na wschodnie tereny Polski we wrześniu 1939 roku, Karski wraz z tysiącami polskich oficerów znalazł się w sowieckiej niewoli. Dzięki szczęśliwemu splotowi okoliczności przedostał się do niemieckiej strefy okupacyjnej i uciekł z transportu, podczas gdy większość jego towarzyszy broni zamordowali Rosjanie w 1940 roku w Katyniu.

Po dotarciu do Warszawy Karski zaangażował się w działalność ruchu oporu i został kurierem Polskiego Państwa Podziemnego. Obdarzony fotograficzną pamięcią i władający kilkoma językami wiele razy wyruszał z misją do polskiego rządu na uchodźstwie we Francji i Wielkiej Brytanii, przewożąc tajne instrukcje i rozkazy.

W ramach przygotowań do ostatniej i najważniejszej misji Karski dwukrotnie został wprowadzony do warszawskiego getta, by na własne oczy zobaczyć tragiczną sytuację Żydów. W przebraniu ukraińskiego żołnierza spędził również kilka godzin w obozie przejściowym w Izbicy, z którego Żydów transportowano do niemieckich obozów zagłady w Sobiborze i na Majdanku. Tam widział nieludzko traktowanych, umierających z głodu i rozstrzeliwanych ludzi.

W 1942 roku Karski przekazał informacje o eksterminacji Żydów i Polaków zachodnim sojusznikom. Osobiście dostarczył szczegółowe raporty i jako naoczny świadek zaapelował do brytyjskiego Ministra Spraw Zagranicznych Anthony’ego Edena, przedstawicieli brytyjskich mediów i establishmentu o podjęcie działań mających na celu powstrzymania Holokaustu. W lipcu 1943 roku, w dwa miesiące po zagładzie warszawskiego getta, Karski spotkał się w Białym Domu z Prezydentem Stanów Zjednoczonych, Franklinem D. Rooseveltem. Rozmowy Karskiego nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, a interwencja aliantów nigdy nie nastąpiła…

 Po wojnie Jan Karski pozostał w USA. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu doktoratu na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie, przez czterdzieści lat wykładał stosunki międzynarodowe i teorię komunizmu w tamtejszej School of Foreign Service, kuźni amerykańskiej elity dyplomatycznej.

Przez wiele lat Karski nie ujawniał swoich wojennych przeżyć. Jego rola w informowaniu wolnego świata o trwającej zagładzie stała się znana dopiero po wywiadzie, jakiego udzielił w 1978 roku Claudowi Lanzmannowi realizującemu film „Shoah”.

- Nie mam żadnych dowodów, żadnych zdjęć. Mogę jedynie stwierdzić, że to widziałem, i że jest to prawda. Pół wieku po wojnie opowiadał Maciejowi Kozłowskiemu, autorowi biografii zatytułowanej „Emisariusz: historia Jana Karskiego”: -Spędziłem w obozie około godziny. Wyszedłem chory. Miałem napady torsji. Wymiotowałem krwią. Widziałem tam przerażające rzeczy. Nie wierzycie? Sam bym nie uwierzył, gdybym tego nie zobaczył”.

W 1982 roku jerozolimski Instytut Yad Vashem przyznał Karskiemu tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, a rząd Izraela oraz rodzinne miasto Łódź przyznały mu honorowe obywatelstwo.

W 1995 roku Jan Karski otrzymał z rąk Prezydenta Lecha Wałęsy Order Orła Białego. W 1998 roku, w 50. rocznicę powstania państwa Izrael, otrzymał nominację do Pokojowej Nagrody Nobla Zmarł w 2000 r. w Waszyngtonie. 29 maja 2012 roku Prezydent USA odznaczył go pośmiertnie Prezydenckim Medalem Wolności, najwyższym amerykańskim odznaczeniem cywilnym.

 

Fotorelacja z uroczystości nadania

Gimnazjum w Wiśniowej Górze  imienia J. Karskiego


Zdjęcia: Sylwester Lewandowski i Wojciech Sarzyński

 

Foto 1
Foto 2
Foto 3
Foto 4
Foto 5
Foto 6
Foto 7
Foto 8
Foto 9
Foto 10
Foto 11
Foto 12
Foto 13
Foto 14
Foto 15


BIP

Biuletyn Informacji Publicznej
Kontakt

Urząd Gminy Andrespol
ul. Rokicińska 126
95-020 Andrespol

tel. 42 213 24 40
fax. 42 213 24 40 wew. 834
e-mail: ug@andrespol.pl
Facebook
500 plus

ePuap
GZZK
ePuap

ePuap
Karta Dużej Rodziny

Karta Dużej Rodziny
Detektor burzowy

Dautor: Sebastien D'ARCO, animacja:Koba-chan
Kluby sportowe




Zielona Linia


® Urząd Gminy Andrespol 2010